Đây là công trình do TS Võ Khắc Trí, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam phối hợp với Bộ Khoa học – Công nghệ Việt Nam và Bộ liên bang Giáo dục và Nghiên cứu của CHLB Ðức (BMBF) thực hiện.

Cảnh báo lũ sớm cho ĐBSCL với WISDOM.

Dù có đã có nhiều nỗ lực trong việc dự đoán, giảm nhẹ tác động do lũ, nhưng việc dự báo sớm với độ chính xác cao để chủ động trong việc phòng chống lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) luôn là vấn đề nan giải cho các nhà quản lý và nhà khoa học.

Trước đây, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam, Viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam, Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam bộ, Ủy ban sông Mê Kông, Phòng địa tin học và viễn thám thuộc Viện Vật lý TP.HCM... có những nghiên cứu thực địa rất tỉ mỉ về ĐBSCL. Đặc biệt các số liệu điều tra cơ bản, khảo sát thực địa, bản đồ chuyên ngành, ảnh viễn thám, ảnh máy bay, các phần mềm chuyên dụng liên quan đến nguồn nước. Tuy nhiên do đặc thù hoạt động khá riêng lẻ của các tổ chức này, nên kho dữ liệu quý giá trên được lưu giữ tản mạn ở nhiều đơn vị và không thể khai thác hiệu quả.

Vì vậy, theo TS Trí, việc xây dựng hệ thống thông tin liên quan tài nguyên nước ở ÐBSCL (WISDOM), ngoài tận dụng, tổng hợp các thông tin đã được nghiên cứu đã có, sẽ kết hợp với các trạm quan trắc tự động tại các khu vực trọng yếu như vùng thượng lưu, vùng xung yếu, cửa sông và ảnh chụp vệ tinh để phân tích.

Trong giai đoạn đầu đến hết năm 2010, các trạm quan trắc sẽ tự động cập nhật dữ liệu về máy chủ đặt tại trung tâm. Các số liệu này, cùng với cơ sở dữ liệu đã có từ các công trình nghiên cứu trước đó sẽ được phân tích, để đưa ra các cảnh báo sớm vùng sẽ bị ảnh hưởng với các mức thời gian 24 giờ; 48 giờ, 72 giờ... và được đưa lên website, hoặc cảnh báo qua tin nhắn trên điện thoại di động để người dân có thể đề phòng thiệt hại.

TS Trí cũng cho biết, thời gian tới, hệ thống này sẽ được kết nối với vệ tinh Vinasat-1 để việc truyền thông tin được thuận tiện và nhanh hơn, cũng như có thể đến với nhiều người hơn.

Ông Lê Văn Chố, Phó giám đốc Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam bộ, cho biế: thời gian tới sẽ có hàng trăm trạm quan trắc tự động đo đạt, truyền số liệu... về trung tâm kết hợp với các dữ liệu đã nghiên cứu trước đó để đưa ra các các cảnh báo sớm, chủ động với lũ, nhiễm mặn, giảm thấp nhất thiệt hại về người và của do lũ.

Chủ động đối phó

Không chỉ quản lý, đưa ra phân tích cảnh báo về tài nguyên nước nhờ thông tin viễn thám, đánh giá nguy cơ của lũ lụt và hạn hán, phân tích chất lượng nước... WISDOM còn là một hệ thống thông tin tổng hợp, gồm nhiều dữ liệu liên ngành: quan sát trái đất và hệ thống thông tin địa, đô thị hóa, bồi đắp trầm tích, ô nhiễm nguồn nước từ chất bảo vệ thực vật, xã hội học.

Bởi lẽ, WISDOM là nơi lưu giữ thông tin liên ngành, cho phép cập nhật thông tin liên tục và hỗ trợ quá trình ra quyết định và quy hoạch. Qua cơ sở dữ liệu chứa thông tin còn cho phép người sử dụng đặt câu hỏi như: “Cho tôi biết khu vực dân cư phân bố sẽ bị lũ dâng 0,5m trong vòng 24 giờ tới?”, hay “Hãy chỉ ra những vùng sẽ bị nhiễm mặn trong 72 giờ?”... Lúc đó, WISDOM sẽ đưa ra câu trả lời về mức độ ảnh hưởng. Do vậy WISDOM còn là nơi giao lưu trực tuyến để biết câu trả lời cho từng lĩnh vực, công việc cụ thể. Qua WISDOM, người dân dễ dàng biết được khu vực mình quan tâm có bị ảnh hưởng hay không, để có cách chủ động đối phó, di dời.

“Với hệ thống thông tin WISDOM, người ra quyết định trong việc quy hoạch không cần có nhiều kiến thức về GIS (hệ thống thông tin địa lý toàn cầu) và công nghệ thông tin vẫn sử dụng được dễ dàng. Cung cấp những công cụ hữu ích trong việc quy hoạch, được xem là công cụ định vị toàn cầu nhỏ cho ÐBSCL”, TS Trí nhận xét.